Tổng hợp từ vựng tiếng Trung chủ đề Toán học và tips học hiệu quả

STT

中文

Pinyin

Nghĩa tiếng Việt

Ví dụ

1

数学

shùxué

toán học

数学训练的是逻辑思维，而不是死记硬背。(Shùxué xùnliàn de shì luójí sīwéi, ér bù shì sǐjìyìngbèi.) - Toán rèn tư duy logic chứ không phải học vẹt.

2

题目

tímù

đề bài

做题前先把题目读清楚，会少走很多弯路。(Zuò tí qián xiān bǎ tímù dú qīngchǔ, huì shǎo zǒu hěn duō wānlù.) - Trước khi làm, đọc kỹ đề bài sẽ tránh được lỗi sai.

3

解题

jiětí

giải bài

解题时要写出关键步骤，方便检查。(Jiětí shí yào xiě chū guānjiàn bùzhòu, fāngbiàn jiǎnchá.) - Giải bài nên viết bước chính để dễ kiểm tra.

4

答案

dá’àn

đáp án

算完以后对照答案，可以发现自己的漏洞。(Suàn wán yǐhòu duìzhào dá’àn, kěyǐ fāxiàn zìjǐ de lòudòng.) - Làm xong đối đáp án sẽ thấy lỗ hổng.

5

计算

jìsuàn

tính toán

这道题不难，但计算要特别仔细。(Zhè dào tí bù nán, dàn jìsuàn yào tèbié xìxīn.) - Bài không khó nhưng phải tính toán phải cẩn thận.

6

公式

gōngshì

công thức

记住公式不够，还要会灵活运用。(Jìzhù gōngshì bù gòu, hái yào huì línghuó yùnyòng.) - Nhớ công thức chưa đủ, còn phải biết vận dụng.

7

定理

dìnglǐ

định lý

这个定理能帮助我们快速证明结论。(Zhège dìnglǐ néng bāngzhù wǒmen kuàisù zhèngmíng jiélùn.) - Định lý này giúp chứng minh nhanh kết luận.

8

证明

zhèngmíng

chứng minh

证明题要讲逻辑，不要只写结果。(Zhèngmíng tí yào jiǎng luójí, búyào zhǐ xiě jiéguǒ.) - Bài chứng minh cần logic, không chỉ ghi kết quả.

9

推导

tuīdǎo

suy diễn, suy luận

我们可以从已知条件一步步推导出来。(Wǒmen kěyǐ cóng yǐzhī tiáojiàn yíbùbù tuīdǎo chūlái.) - Ta có thể suy ra từng bước từ giả thiết.

10

条件

tiáojiàn

điều kiện

题目给的条件越清楚，思路越容易理顺。(Tímù gěi de tiáojiàn yuè qīngchǔ, sīlù yuè róngyì lǐshùn.) - Điều kiện càng rõ, càng dễ tìm hướng.

11

结论

jiélùn

kết luận

通过计算，我们得出了同样的结论。(Tōngguò jìsuàn, wǒmen dé chūle tóngyàng de jiélùn) - Qua tính toán, chúng ta đưa ra cùng kết luận.

12

结果

jiéguǒ

kết quả

如果结果不合理，就要回头检查步骤。(Rúguǒ jiéguǒ bù hélǐ, jiù yào huítóu jiǎnchá bùzhòu.) - Nếu kết quả vô lý, hãy kiểm tra lại.

13

错误

cuòwù

lỗi

这类错误很常见，主要是符号写反了。(Zhè lèi cuòwù hěn chángjiàn, zhǔyào shì fúhào xiě fǎn le.) - Lỗi sai này hay gặp, chủ yếu do đảo dấu.

14

检查

jiǎnchá

kiểm tra

做完题后花一分钟检查，能避免低级失分。(Zuò wán tí hòu huā yì fēnzhōng jiǎnchá, néng bìmiǎn dījí shīfēn.) - Làm xong dành 1 phút kiểm tra để tránh mất điểm.

15

步骤

bùzhòu

bước làm

步骤写清楚，老师也更容易给分。(Bùzhòu xiě qīngchǔ, lǎoshī yě gèng róngyì gěi fēn.) - Viết rõ bước, thầy cô dễ chấm.

16

加法

jiāfǎ

phép cộng

加法是最基础的运算之一。(Jiāfǎ shì zuì jīchǔ de yùnsuàn zhīyī.) - Phép cộng là phép tính cơ bản.

17

减法

jiǎnfǎ

phép trừ

减法时要注意借位的问题。(Jiǎnfǎ shí yào zhùyì jièwèi de wèntí.) - Hãy chú ý đến việc mượn số khi thực hiện phép trừ.

18

乘法

chéngfǎ

phép nhân

乘法可以看作重复加法。(Chéngfǎ kěyǐ kànzuò chóngfù jiāfǎ.) - Phép nhân có thể coi là phép cộng lặp.

19

除法

chúfǎ

phép chia

除法遇到零时要特别小心处理。(Chúfǎ yùdào líng shí yào tèbié xiǎoxīn chǔlǐ.) - Phải hết sức cẩn thận khi phép chia gặp số 0.

20

运算

yùnsuàn

phép toán, tính toán

做综合题时要把运算顺序理清楚。(Zuò zōnghé tí shí yào bǎ yùnsuàn shùnxù lǐqīngchǔ.) - Khi giải quyết các vấn đề phức tạp, hãy đảm bảo bạn hiểu rõ thứ tự các bước thực hiện.

21

运算顺序

yùnsuàn shùnxù

thứ tự phép tính

不按运算顺序做，很容易算错。(Bù àn yùnsuàn shùnxù zuò, hěn róngyì suàncuò.) - Không tuân theo thứ tự phép tính sẽ rất dễ sai.

22

括号

kuòhào

dấu ngoặc

括号里的内容要先计算。(Kuòhào lǐ de nèiróng yào xiān jìsuàn.) - Trong ngoặc tính trước.

23

等号

děnghào

dấu bằng

写等号时要保证两边表达同一个量。(Xiě děnghào shí yào bǎozhèng liǎngbiān biǎodá tóng yí gè liàng.) - Dùng dấu bằng phải đảm bảo hai vế cùng một lượng.

24

不等号

bùděnghào

dấu bất đẳng

不等号方向写反，会导致结论完全相反。(Bùděnghào fāngxiàng xiě fǎn, huì dǎozhì jiélùn wánquán xiāngfǎn.) - Viết ngược dấu sẽ ra kết luận ngược hẳn.

25

大于

dàyú

>, lớn hơn

如果a大于b，那么a-b是正数。(Rúguǒ a dàyú b, nàme a-b shì zhèngshù.) - Nếu a>b thì a-b dương.

26

小于

xiǎoyú

<, nhỏ hơn

当x小于零时，图像会落在左侧。(Dāng x xiǎoyú líng shí, túxiàng huì luò zài zuǒcè.) - Khi x<0, đồ thị nằm bên trái.

27

大于等于

dàyúděngyú

≥, lớn hơn hoặc bằng

题目要求x大于等于1。(Tímù yāoqiú x dàyúděngyú 1.) - Đề yêu cầu x ≥ 1.

28

小于等于

xiǎoyúděngyú

≤, nhỏ hơn hoặc bằng

在这个条件下，y小于等于零。(Zài zhège tiáojiàn xià, y xiǎoyúděngyú líng.) - Điều kiện này cho y ≤ 0.

29

约等于

yuēděngyú

xấp xỉ bằng

圆周率约等于3.14。(Yuánzhōulǜ yuēděngyú 3.14.) - Pi xấp xỉ 3.14.

30

绝对值

juéduìzhí

giá trị tuyệt đối

绝对值表示距离，所以永远不会是负数。(Juéduìzhí biǎoshì jùlí, suǒyǐ yǒngyuǎn bú huì shì fùshù.) - Giá trị tuyệt đối biểu thị khoảng cách, vì vậy nó sẽ không bao giờ là số âm.

31

正数

zhèngshù

số dương

正数在数轴上位于零的右边。(Zhèngshù zài shùzhóu shàng wèiyú líng de yòubiān.) - Số dương nằm bên phải số 0.

32

负数

fùshù

số âm

负数在数轴上位于零的左边。(Fùshù zài shùzhóu shàng wèiyú líng de zuǒbiān.) - Số âm nằm bên trái số 0.

33

整数

zhěngshù

số nguyên

整数包括负整数、零和正整数。(Zhěngshù bāokuò fùzhěngshù, líng hé zhèngzhěngshù.) - Số nguyên gồm nguyên âm, 0 và nguyên dương.

34

分数

fēnshù

phân số

把分数化简后，计算会更方便。(Bǎ fēnshù huàjiǎn hòu, jìsuàn huì gèng fāngbiàn.) - Rút gọn phân số sẽ tính dễ hơn.

35

小数

xiǎoshù

số thập phân

这个小数是循环小数，需要用分数表示。(Zhège xiǎoshù shì xúnhuán xiǎoshù, xūyào yòng fēnshù biǎoshì.) - Đây là thập phân vô hạn tuần hoàn, cần đổi sang phân số.

36

百分数

bǎifēnshù

phần trăm

用百分数表示增长率更直观。(Yòng bǎifēnshù biǎoshì zēngzhǎnglǜ gèng zhíguān.) - Dùng % thể hiện tăng trưởng trực quan hơn.

37

比例

bǐlì

tỉ lệ

按照比例配料，味道才会稳定。(Ànzhào bǐlì pèiliào, wèidào cái huì wěndìng.) - Pha theo tỉ lệ thì hương vị mới ổn định.

38

比值

bǐzhí

tỉ số

求比值时要注意单位是否一致。(Qiú bǐzhí shí yào zhùyì dānwèi shìfǒu yízhì.) - Tìm tỉ số phải chú ý đơn vị.

39

倍数

bèishù

bội số

12是3的倍数，也是4的倍数。(Shí’èr shì sān de bèishù, yě shì sì de bèishù.) - 12 là bội của 3 và 4.

40

因数

yīnshù

ước số/nhân tử

找出一个数的因数，有助于分解。(Zhǎochū yí gè shù de yīnshù, yǒuzhùyú fēnjiě.) - Tìm ước số giúp phân tích.

41

质数

zhìshù

số nguyên tố

质数只能被1和它本身整除。(Zhìshù zhǐ néng bèi yī hé tā běnshēn zhěngchú.) - Số nguyên tố chỉ chia hết cho 1 và chính nó.

42

合数

héshù

hợp số

合数至少有三个正因数。(Héshù zhìshǎo yǒu sān gè zhèng yīnshù.) - Hợp số có ít nhất 3 ước dương.

43

最大公因数

zuìdàgōngyīnshù

ước chung lớn nhất

先求最大公因数，再把分数约分。(Xiān qiú zuìdàgōngyīnshù, zài bǎ fēnshù yuēfēn.) - Tìm UCLN rồi rút gọn phân số.

44

最小公倍数

zuìxiǎogōngbèishù

bội chung nhỏ nhất

求最小公倍数能帮助解决周期问题。(Qiú zuìxiǎogōngbèishù néng bāngzhù jiějué zhōuqī wèntí.) - Tìm BCNN giúp giải bài chu kỳ.

45

四舍五入

sìshěwǔrù

làm tròn

把结果四舍五入到两位小数。(Bǎ jiéguǒ sìshěwǔrù dào liǎng wèi xiǎoshù.) - Làm tròn kết quả đến 2 chữ số thập phân.

46

取整

qǔzhěng

lấy phần nguyên

有些题目要求最后答案取整。(Yǒuxiē tímù yāoqiú zuìhòu dá’àn qǔzhěng.) - Một số đề yêu cầu lấy phần nguyên.

47

估算

gūsuàn

ước lượng

先估算范围，可以判断答案是否合理。(Xiān gūsuàn fànwéi, kěyǐ pànduàn dá’àn shìfǒu hélǐ.) - Ước lượng trước để kiểm tra tính hợp lý.

48

变量

biànliàng

biến số

变量改变时，函数值也会随之变化。(Biànliàng gǎibiàn shí, hánshùzhí yě huì suízhī biànhuà.) - Biến đổi thì giá trị hàm cũng đổi theo.

49

常量

chángliàng

hằng số

在这个模型里，常量代表固定的参数。(Zài zhège móxíng lǐ, chángliàng dàibiǎo gùdìng de cānshù.) - Trong mô hình này, hằng số là tham số cố định.

50

方程

fāngchéng

phương trình

解方程时要检查是否产生增根。(Jiě fāngchéng shí yào jiǎnchá shìfǒu chǎnshēng zēnggēn.) - Giải phương trình phải kiểm tra nghiệm ngoại lai.

51

方程组

fāngchéngzǔ

hệ phương trình

用代入法可以解简单的方程组。(Yòng dàirùfǎ kěyǐ jiě jiǎndān de fāngchéngzǔ.) - Các hệ phương trình đơn giản có thể được giải bằng phương pháp thế.

52

一元一次方程

yīyuányícì fāngchéng

PT bậc nhất 1 ẩn

一元一次方程通常只有一个解。(Yīyuányícì fāngchéng tōngcháng zhǐ yǒu yí gè jiě.) - PT bậc nhất một ẩn thường có một nghiệm.

53

二元一次方程

èryuányícì fāngchéng

PT bậc nhất 2 ẩn

二元一次方程可以用图像求交点。(Èryuányícì fāngchéng kěyǐ yòng túxiàng qiú jiāodiǎn.) - PT bậc nhất hai ẩn có thể tìm giao điểm trên đồ thị.

54

二次方程

èrcì fāngchéng

phương trình bậc hai

二次方程的解可以用求根公式得到。(Èrcì fāngchéng de jiě kěyǐ yòng qiúgēn gōngshì dédào.) - PT bậc hai giải bằng công thức nghiệm.

55

不等式

bùděngshì

bất đẳng thức

解不等式要注意乘负数时不等号要变号。(Jiě bùděngshì yào zhùyì chéng fùshù shí bùděnghào yào biànhào.) - Giải BĐT nhớ đổi chiều khi nhân số âm.

56

不等式组

bùděngshìzǔ

hệ bất đẳng thức

不等式组的解集是各解集的交集。(Bùděngshìzǔ de jiějí shì gè jiějí de jiāojí.) - Nghiệm hệ BĐT là giao các tập nghiệm.

57

解

jiě

nghiệm

这道方程的解必须满足原来的条件。(Zhè dào fāngchéng de jiě bìxū mǎnzú yuánlái de tiáojiàn.) - Nghiệm phải thỏa điều kiện ban đầu.

58

解集

jiějí

tập nghiệm

把解集写成区间形式会更清楚。(Bǎ jiějí xiě chéng qūjiān xíngshì huì gèng qīngchǔ.) - Viết tập nghiệm dạng khoảng sẽ rõ hơn.

59

区间

qūjiān

khoảng

这个区间是开区间，不包含端点。(Zhège qūjiān shì kāiqūjiān, bù bāohán duāndiǎn.) - Đây là khoảng mở, không gồm hai đầu.

60

代数

dàishù

đại số

代数的核心是用符号表达关系。(Dàishù de héxīn shì yòng fúhào biǎodá guānxì.) - Đại số dùng ký hiệu để biểu diễn quan hệ.

61

代数式

dàishùshì

biểu thức đại số

先化简代数式，再进行计算。(Xiān huàjiǎn dàishùshì, zài jìnxíng jìsuàn.) - Rút gọn biểu thức rồi mới tính.

62

化简

huàjiǎn

rút gọn

化简能让复杂问题变得更清晰。(Huàjiǎn néng ràng fùzá wèntí biàn de gèng qīngxī.) - Rút gọn giúp bài toán rõ ràng hơn.

63

展开

zhǎnkāi

khai triển

把括号展开后，再合并同类项。(Bǎ kuòhào zhǎnkāi hòu, zài hébìng tónglèi xiàng.) - Khai triển rồi gộp hạng tử đồng dạng.

64

因式分解

yīnshìfēnjiě

phân tích nhân tử

因式分解是解方程的重要技巧。(Yīnshìfēnjiě shì jiě fāngchéng de zhòngyào jìqiǎo.) - Phân tích nhân tử là kỹ năng quan trọng khi giải PT.

65

同类项

tónglèixiàng

hạng tử đồng dạng

合并同类项时要看字母和指数是否相同。(Hébìng tónglèixiàng shí yào kàn zìmǔ hé zhǐshù shìfǒu xiāngtóng.) - Gộp hạng tử đồng dạng phải giống chữ và số mũ.

66

系数

xìshù

hệ số

这个项的系数是负的，所以要特别注意符号。(Zhège xiàng de xìshù shì fù de, suǒyǐ yào tèbié zhùyì fúhào.) - Hệ số âm nên phải để ý dấu.

67

指数

zhǐshù

số mũ

指数越大，增长速度通常越快。(Zhǐshù yuè dà, zēngzhǎng sùdù tōngcháng yuè kuài.) - Số mũ càng lớn, tăng càng nhanh.

68

幂

mì

lũy thừa

a的n次幂表示a连乘n次。(A de n cì mì biǎoshì a liánchéng n cì.) - a mũ n là a nhân n lần.

69

根号

gēnhào

dấu căn

根号里如果是完全平方数，结果会更好算。(Gēnhào lǐ rúguǒ shì wánquán píngfāngshù, jiéguǒ huì gèng hǎo suàn.) - Nếu căn bậc hai chứa một số chính phương, kết quả sẽ dễ tính toán hơn.

70

平方根

píngfānggēn

căn bậc hai

一个正数有两个平方根。(Yí gè zhèngshù yǒu liǎng gè píngfānggēn.) - Số dương có hai căn bậc hai.

71

立方根

lìfānggēn

căn bậc ba

立方根在实数范围内只有一个值。(Lìfānggēn zài shíshù fànwéi nèi zhǐ yǒu yí gè zhí.) - Căn bậc ba trong R chỉ có một giá trị.

72

对数

duìshù

logarit

对数可以把乘法问题转化为加法思路。(Duìshù kěyǐ bǎ chéngfǎ wèntí zhuǎnhuà wéi jiāfǎ sīlù.) - Log giúp chuyển nhân thành cộng.

73

函数

hánshù

hàm số

函数描述了两个变量之间的对应关系。(Hánshù miáoshù le liǎng gè biànliàng zhījiān de duìyìng guānxì.) - Hàm số mô tả quan hệ giữa hai biến.

74

自变量

zìbiànliàng

biến độc lập

自变量取不同值时，函数图像会发生变化。(Zìbiànliàng qǔ bùtóng zhí shí, hánshù túxiàng huì fāshēng biànhuà.) - Biến độc lập đổi thì đồ thị đổi.

75

因变量

yīnbiànliàng

biến phụ thuộc

因变量随着自变量的变化而变化。(Yīnbiànliàng suízhe zìbiànliàng de biànhuà ér biànhuà.) - Biến phụ thuộc thay đổi theo biến độc lập.

76

函数图像

hánshù túxiàng

đồ thị hàm số

画函数图像前要先找关键点。(Huà hánshù túxiàng qián yào xiān zhǎo guānjiàndiǎn.) - Vẽ đồ thị cần tìm điểm quan trọng trước.

77

坐标系

zuòbiāoxì

hệ tọa độ

在直角坐标系里，点的位置很直观。(Zài zhíjiǎo zuòbiāoxì lǐ, diǎn de wèizhì hěn zhíguān.) - Trong hệ tọa độ, vị trí điểm rất trực quan.

78

横轴

héngzhóu

trục hoành

横轴通常表示自变量x。(Héngzhóu tōngcháng biǎoshì zìbiànliàng x.) - Trục hoành thường biểu diễn x.

79

纵轴

zòngzhóu

trục tung

纵轴一般用来表示函数值。(Zòngzhóu yībān yònglái biǎoshì hánshùzhí.) - Trục tung thường biểu diễn giá trị hàm.

80

斜率

xiélǜ

hệ số góc

直线的斜率决定它的倾斜程度。(Zhíxiàn de xiélǜ juédìng tā de qīngxié chéngdù.) - Hệ số góc quyết định độ dốc đường thẳng.

81

截距

jiéjù

tung độ gốc/giao với trục

截距表示直线与坐标轴的交点位置。(Jiéjù biǎoshì zhíxiàn yǔ zuòbiāozhóu de jiāodiǎn wèizhì.) - Hệ số chặn cho biết vị trí giao với trục.

82

几何

jǐhé

hình học

几何题看似复杂，其实关键在画图。(Jǐhé tí kàn sì fùzá, qíshí guānjiàn zài huàtú.) - Hình học nhìn phức tạp nhưng mấu chốt là vẽ hình.

83

平面

píngmiàn

mặt phẳng

点、线、面是理解平面的基础概念。(Diǎn, xiàn, miàn shì lǐjiě píngmiàn de jīchǔ gàiniàn.) - Điểm, đường, mặt là nền tảng hiểu mặt phẳng.

84

直线

zhíxiàn

đường thẳng

两点确定一条直线，这是最基本的事实。(Liǎng diǎn quèdìng yì tiáo zhíxiàn, zhè shì zuì jīběn de shìshí.) - Hai điểm xác định một đường thẳng.

85

线段

xiànduàn

đoạn thẳng

线段有两个端点，长度是有限的。(Xiànduàn yǒu liǎng gè duāndiǎn, chángdù shì yǒuxiàn de.) - Đoạn thẳng có hai đầu, dài hữu hạn.

86

角

jiǎo

góc

这个角是锐角，所以小于九十度。(Zhège jiǎo shì ruìjiǎo, suǒyǐ xiǎoyú jiǔshí dù.) - Đây là góc nhọn nên <90°.

87

锐角

ruìjiǎo

góc nhọn

锐角的大小在零到九十度之间。(Ruìjiǎo de dàxiǎo zài líng dào jiǔshí dù zhījiān.) - Góc nhọn nằm giữa 0 và 90 độ.

88

直角

zhíjiǎo

góc vuông

直角三角形里有一个直角。(Zhíjiǎo sānjiǎoxíng lǐ yǒu yí gè zhíjiǎo.) - Tam giác vuông có một góc vuông.

89

钝角

dùnjiǎo

góc tù

钝角比九十度大，但小于一百八十度。(Dùnjiǎo bǐ jiǔshí dù dà, dàn xiǎoyú yìbǎibāshí dù.) - Góc tù >90° nhưng <180°.

90

三角形

sānjiǎoxíng

tam giác

三角形内角和等于一百八十度。(Sānjiǎoxíng nèijiǎo hé děngyú yìbǎibāshí dù.) - Tổng góc trong tam giác là 180°.

91

圆

yuán

hình tròn

圆上所有点到圆心的距离都相等。(Yuán shàng suǒyǒu diǎn dào yuánxīn de jùlí dōu xiāngděng.) - Mọi điểm trên đường tròn cách tâm như nhau.

92

圆心

yuánxīn

tâm đường tròn

找到圆心后，画圆会更准确。(Zhǎodào yuánxīn hòu, huà yuán huì gèng zhǔnquè.) - Tìm được tâm thì vẽ tròn chuẩn hơn.

93

半径

bànjìng

bán kính

半径越长，圆的面积就越大。(Bànjìng yuè cháng, yuán de miànjī jiù yuè dà.) - Bán kính càng lớn, diện tích càng lớn.

94

直径

zhíjìng

đường kính

直径等于两倍的半径。(Zhíjìng děngyú liǎng bèi de bànjìng.) - Đường kính bằng 2 lần bán kính.

95

周长

zhōucháng

chu vi

求周长前先确认图形的边长信息。(Qiú zhōucháng qián xiān quèrèn túxíng de biāncháng xìnxī.) - Tính chu vi cần xác nhận độ dài các cạnh.

96

面积

miànjī

diện tích

面积公式记住后，要多练习应用。(Miànjī gōngshì jìzhù hòu, yào duō liànxí yìngyòng.) - Nhớ công thức diện tích rồi phải luyện áp dụng.

97

概率

gàilǜ

xác suất

概率越接近一，事件发生的可能性越大。(Gàilǜ yuè jiējìn yī, shìjiàn fāshēng de kěnéngxìng yuè dà.) - Xác suất càng gần 1, khả năng xảy ra càng lớn.

98

统计

tǒngjì

thống kê

通过统计数据，我们能看出整体趋势。(Tōngguò tǒngjì shùjù, wǒmen néng kànchū zhěngtǐ qūshì.) - Qua dữ liệu thống kê, ta thấy xu hướng chung.

99

平均数

píngjūnshù

số trung bình

平均数能反映一组数据的大致水平。(Píngjūnshù néng fǎnyìng yì zǔ shùjù de dàzhì shuǐpíng.) - Trung bình phản ánh mức chung của dữ liệu.

100

标准差

biāozhǔnchā

độ lệch chuẩn

标准差越大，说明数据波动越明显。(Biāozhǔnchā yuè dà, shuōmíng shùjù bōdòng yuè míngxiǎn.) - Độ lệch chuẩn càng lớn, dữ liệu dao động càng rõ.