Sự phối hợp thì trong tiếng Anh là gì? Kiến thức về sự phối hợp thì trong tiếng Anh

Bạn đã bao giờ rơi vào tình huống viết một câu tiếng Anh dài nhưng lại lúng túng không biết nên dùng thì hiện tại, quá khứ hay tương lai cho đúng chưa? Đây chính là lúc sự phối hợp thì (sequence of tenses) phát huy vai trò quan trọng. Việc nắm vững nguyên tắc này không chỉ giúp câu văn của bạn chính xác về ngữ pháp mà còn trở nên mạch lạc, tự nhiên như người bản xứ. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết cách phối hợp thì trong tiếng Anh và những quy tắc “bỏ túi” để áp dụng dễ dàng.

I. Sự phối hợp thì trong tiếng Anh là gì?

Sự phối hợp thì trong tiếng Anh là gì?

Trong tiếng Anh, một câu có thể có từ hai động từ trở lên. Khi đó, quy tắc phối hợp thì (Sequence of Tenses) sẽ được áp dụng để quyết định cách chia thì của các động từ, nhằm duy trì sự hợp lý và nhất quán về mặt thời gian. Nói một cách đơn giản, nếu câu diễn đạt những hành động xảy ra đồng thời hoặc gần như cùng lúc tại một mốc thời gian nhất định, thì các động từ thường sẽ ở cùng một thì.

→ Ví dụ: She told me that she was studying for the exam (Cô ấy nói với tôi rằng cô ấy đang ôn thi).
→ Động từ told được chia ở quá khứ đơn, nên động từ was studying cũng ở quá khứ tiếp diễn để thể hiện hành động đang diễn ra trong quá khứ.

II. Các dạng về sự phối hợp thì trong tiếng Anh

Các dạng về sự phối hợp thì trong tiếng Anh

1. Phối hợp thì của các động từ trong câu có mệnh đề chính và phụ

Trong câu phức, thì của động từ trong mệnh đề phụ thường phụ thuộc vào động từ ở mệnh đề chính. Các cách kết hợp phổ biến được thể hiện như sau:

2. Phối hợp thì của các động từ trong câu đẳng lập

Nếu trong câu có hai mệnh đề độc lập (thường là câu ghép), thì mỗi mệnh đề sẽ được chia thì riêng, không phụ thuộc vào nhau. Việc xác định thì của động từ dựa trên dấu hiệu chỉ thời gian có trong từng mệnh đề.

Một số trạng từ chỉ thời gian thường gặp:

• Now (bây giờ, hiện tại) → động từ chia ở thì hiện tại.
• Last year/last night/yesterday (năm ngoái, tối qua, hôm qua) → động từ chia ở thì quá khứ.
• Next week/tomorrow (tuần tới, ngày mai) → động từ chia ở thì tương lai.
• Every day/every month (mỗi ngày, hàng tháng) → động từ chia ở thì hiện tại.

→ Ví dụ: I sent her an email, but she didn’t reply until evening. (Tôi đã gửi email cho cô ấy, nhưng đến tối cô ấy mới trả lời.)

3. Phối hợp thì của các động từ trong câu có trạng từ chỉ thời gian

Trong tiếng Anh, khi trong câu có các cụm từ như since, until, as soon as, by the time, the first/last time, when, at this time, …, ta cần chia động từ theo đúng quy tắc phối hợp thì để đảm bảo ý nghĩa chính xác và logic.

a. Mệnh đề chứa When

b. Mệnh đề chứa By + Time

c. Mệnh đề chứa At + time / At this time

d. Mệnh đề chứa Since

e. Mệnh đề chứa Until / As soon as

f. Mệnh đề chứa By the time

g. Mệnh đề chứa The first/last time

4. Phối hợp thì của các động từ trong câu tường thuật (Reported Speech)

Quy tắc 1

Khi động từ trong mệnh đề chính được chia ở thì hiện tại đơn, thì động từ trong mệnh đề phụ giữ nguyên thì như trong lời nói trực tiếp của người nói/người viết.

Quy tắc 2

Nếu động từ của mệnh đề chính được chia ở thì quá khứ đơn, thì động từ trong mệnh đề phụ thường sẽ lùi một thì so với động từ trong lời nói trực tiếp. (Trường hợp động từ đã ở quá khứ thì đổi về quá khứ hoàn thành, hoặc vẫn giữ nguyên nếu phù hợp với ngữ cảnh.)

Các trường hợp phối hợp thì khác cần chú ý

a. Câu điều kiện (Conditionals)

Trong câu điều kiện loại 2 và loại 3, động từ trong mệnh đề if thường được chia ở thì quá khứ, còn mệnh đề chính sẽ chia ở dạng điều kiện hiện tại hoặc điều kiện quá khứ.

→ Ví dụ: If she studied harder, she would pass the final exam. (Nếu cô ấy học chăm hơn, cô ấy sẽ vượt qua kỳ thi cuối.)

b. Câu ước (Wish clauses)

Trong các câu dùng wish, động từ thường lùi về một thì so với hiện tại, để diễn đạt mong ước về điều không có thật.

→ Ví dụ: I wish I could speak English more fluently in public. (Tôi ước mình có thể nói tiếng Anh trôi chảy hơn trước đám đông.)

c. Cấu trúc “It’s time / It’s high time”

Các cấu trúc này thường kết hợp với thì quá khứ đơn, để nhấn mạnh rằng một việc nào đó cần được thực hiện ngay hoặc lẽ ra nên làm từ trước.

→ Ví dụ: It’s high time you cleaned your messy room properly today. (Đã đến lúc bạn dọn dẹp căn phòng bừa bộn của mình thật gọn gàng.)

III. Cách nhận biết về sự phối hợp thì trong tiếng Anh

Cách nhận biết về sự phối hợp thì trong tiếng Anh

Việc nắm rõ khái niệm và cách vận dụng các liên từ đã được trình bày trong bài là bước quan trọng. Bên cạnh đó, người học cũng nên làm quen với những liên từ thông dụng như: and (và), but (nhưng), if (nếu), or (hoặc), yet (tuy nhiên), so (vì thế), after (sau khi), before (trước khi), until (cho đến khi)…

→ Ví dụ: He missed the last bus, so he decided to walk home. (Anh ấy lỡ chuyến xe buýt cuối cùng, vì vậy anh phải đi bộ về nhà.)

→ Trong trường hợp này, liên từ so đóng vai trò kết nối hai mệnh đề và cho thấy mối quan hệ nguyên nhân - kết quả: bỏ lỡ chuyến xe (nguyên nhân) dẫn đến việc đi bộ về nhà (kết quả).

Khi dùng mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian, cần lưu ý không dùng thì tương lai trong mệnh đề phụ. Thay vào đó, ta dùng thì hiện tại đơn để thay thế cho tương lai đơn, hoặc hiện tại hoàn thành / hiện tại hoàn thành tiếp diễn để thay thế cho tương lai hoàn thành / tương lai hoàn thành tiếp diễn.

Một điểm cần ghi nhớ là liên từ since thường liên kết hai sự kiện trong quá khứ, trong đó sự kiện hoặc hành động thứ hai bắt đầu tính từ khi sự kiện đầu tiên xảy ra. Trong cấu trúc này, động từ ở mệnh đề đi sau since thường chia ở thì quá khứ đơn, trong khi động từ của mệnh đề chính sẽ chia ở thì hiện tại hoàn thành hoặc hiện tại hoàn thành tiếp diễn, tùy theo ngữ cảnh.

→ Ví dụ: I have studied French since I moved to Paris in 2018. (Tôi đã học tiếng Pháp kể từ khi tôi chuyển đến Paris vào năm 2018.)

IV. Bài tập về sự phối hợp thì trong tiếng Anh

Bài 1. Chọn đáp án đúng

1. She told me that she ________ the letter the day before.
A. writes
B. had written
C. is writing
D. will write

2. When I was a child, I ________ to the beach every summer with my parents.
A. go
B. had gone
C. went
D. was going

3. He said he ________ very tired after working all day.
A. is
B. has been
C. was
D. will be

4. While they ________ TV, the electricity went off.
A. watch
B. were watching
C. have watched
D. are watching

5. I didn’t know that Mary ________ abroad before.
A. studies
B. had studied
C. was studying
D. has studied

6. The teacher explained that the Earth ________ around the Sun.
A. revolves
B. is revolving
C. had revolved
D. revolved

7. He had already left when we ________ at the station.
A. arrived
B. had arrived
C. were arriving
D. arrive

8. My mom reminded me that she ________ me to clean my room the previous day.
A. has told
B. had told
C. is telling
D. was telling

9. If he ________ harder, he would have passed the exam.
A. studied
B. had studied
C. studies
D. was studying

10. She said she ________ me as soon as she finished her homework.
A. will call
B. calls
C. would call
D. had called

Đáp án: 1B - 2C - 3C - 4B - 5B - 6A - 7A - 8B - 9B - 10C

Tham khảo các khóa học cơ bản của STUDY4:

👉[Practical English] Ngữ pháp tiếng Anh từ A-Z

👉[IELTS Fundamentals] Từ vựng và ngữ pháp cơ bản IELTS

👉[Complete TOEIC] Chiến lược làm bài - Từ vựng - Ngữ pháp - Luyện nghe với Dictation [Tặng khoá TED Talks]

Hoặc bạn có thể xem thêm COMBO CƠ BẢN để nhận thêm nhiều ưu đãi hơn!

Lời kết

Qua bài viết này, bạn đã có cái nhìn tổng quan về sự phối hợp thì - một “mảnh ghép” không thể thiếu trong ngữ pháp tiếng Anh. Việc của bạn bây giờ là áp dụng ngay vào thực hành: viết lại những câu chuyện ngắn, đoạn hội thoại hoặc các bài tập nhỏ với nhiều thì khác nhau để làm chủ kiến thức này. Chỉ cần kiên trì, bạn sẽ thấy kỹ năng viết và nói của mình tiến bộ nhanh chóng.